Bartosz Staszewski
Historia Pałacu w Świerklańcu rozpoczyna się w XIX wieku, kiedy to Guido Henckel von Donnersmarck podjął decyzję o jego budowie dla swojej żony Blanci de Païva. Rezydencja budowana w latach 1869-1876 r. stanęła finalnie niedaleko starego zamku znajdującego się w Świerklańcu, który według informacji miał należeć do dynastii Piastów.
Nowa budowla powstała w stylu francuskiego króla Ludwika XIV, dzięki czemu nazwana została „Małym Wersalem”. Pałac zaprojektował bowiem sam Hector Lefuel, czyli nadworny budowniczy Napoleona III, który znany jest między innymi z przebudowy paryskiego Luwru. Warto dodać, że sam projekt bardzo przypominał francuski pałac w Meudon, w którym również bywali Donnersmarckowie.
„Mały Wersal” nie przetrwał niestety próby czasu, a z zespołu pałacowego ocalały wyłącznie baseny, tarasy i fontanny, Pałac Kawalera oraz kościół z grobowcami rodziny. Wszystko dlatego, że pod koniec II wojny światowej został on podpalony przez żołnierzy Armii Czerwonej bądź Wehrmachtu, co do dzisiaj jest trudne do ustalenia.
Ruiny pałacu ostatecznie rozebrano w czasach Polski Rzeczpospolitej Ludowej w latach 1954-1957. Budulec, który w ten sposób został pozyskany posłużył do budowy Pałacu Kultury Zagłębia.
Co ciekawe, brama główna ogrodzenia okalającego park, decyzją władz, przeniesiona została na miejsce budującego się w tym czasie Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku w latach 50. XX wieku. To właśnie ona znana jest dzisiaj jako Brama Śląskiego Ogrodu Zoologicznego w Chorzowie. Ważnym dla tej historii jest również fakt, że wraz z nią na teren parku trafiły także pojedyncze elementy pałacowego ogrodzenia, w tym bram bocznych. W 2013 roku fragment ogrodzenia został przekazany Miastu Chorzów.
Już kilka miesięcy temu informowaliśmy jednak, że część owego ogrodzenia ponownie trafi do Świerklańca. W tej sprawie w kwietniu podpisano list intencyjnego o wzajemnej współpracy obu gmin. Warto dodać, że nie chodzi tutaj oczywiście o słynną bramę główną, ale o żeliwną bramę boczną „Małego Wersalu”, która jest zdeponowana w Chorzowie, ale przy tym nie jest nigdzie wyeksponowana.
Teraz już wiemy, że 3 września 2025 roku doszło do uroczystego podpisania umowy w zakresie nieodpłatnego trwałego przekazania przez Miasto Chorzów fragmentu zabytkowego ogrodzenia Pałacu Donnersmarcków w Świerklańcu na rzecz Gminy Świerklaniec. Stało się to w obecności prezydenta naszego miasta Szymona Michałka oraz wójta Świerklańca - Grzegorza Zadęckiego.
Napisz komentarz
Komentarze