Zacznijmy od prostego pytania: ilu mieszkańców Chorzowa potrafi powiedzieć, kim był Kurt Alder? A ilu kojarzy Franza Waxmana z filmami, za które dostał dwa Oscary? Nazwiska mogą brzmieć daleko od codziennych rozmów o naszym mieście. Ich historie zaczęły się jednak tutaj, w Królewskiej Hucie.
Miasto noblisty i kompozytora
Kurt Alder urodził się w Królewskiej Hucie w 1902 roku. W 1950 roku, wspólnie z Ottonem Dielsem, otrzymał Nagrodę Nobla z chemii za odkrycie i rozwinięcie syntezy dienowej. Franz Waxman, urodzony tu cztery lata później, zrobił karierę w Hollywood. Akademia Filmowa nagrodziła jego muzykę do „Bulwaru Zachodzącego Słońca” i „Miejsca pod słońcem”. Te osiągnięcia są częścią światowej historii nauki i kina. Są też częścią historii miejsca, w którym obaj przyszli na świat.
Friedrich Wilhelm von Reden urodził się w Hameln. Z Chorzowem łączy go coś innego: był inicjatorem budowy Huty „Królewskiej”, wokół której rosła przemysłowa osada. Jego pomnik stoi dziś blisko rynku. Można przejść obok niego codziennie i wciąż nie wiedzieć, co właściwie zawdzięcza mu miasto.
Pamięć bez sprawdzania paszportu
Wpis Krzysztofa Szulca udostępniony przez profil Chorzów Miasto Kultury jest głosem w tej sprawie. Autor uważa, że zbyt rzadko opowiadamy o wybitnych ludziach związanych z Chorzowem, szczególnie gdy ich biografie wymykają się prostym narodowym etykietom. To opinia, z którą można dyskutować. Samo pytanie o miejsce tych postaci w lokalnej pamięci zasługuje jednak na odpowiedź.
Historia miasta nie staje się mniej nasza dlatego, że była pisana po niemiecku, polsku czy śląsku. Nie musimy zmieniać niczyjego pochodzenia, by zrozumieć znaczenie jego pracy dla Chorzowa. Równie ważna jest dokładność: Mirosław Breguła, przywołany we wpisie, urodził się w Świętochłowicach, ale dorastał, mieszkał i tworzył w Chorzowie. Jego związek z tym miastem nie wymaga dopisywania mu innego miejsca urodzenia.
Najłatwiej postawić tablicę i uznać sprawę za załatwioną. Trudniej zatrzymać się przed nią z dzieckiem, wejść z tą opowieścią do szkoły, pokazać stary budynek i wyjaśnić, kto w nim żył. W poście widać zdjęcia pracowni poświęconej naukowcom związanym z Górnym Śląskiem. Tak właśnie historia wychodzi z gabloty i staje się rozmową.
Chorzów ma się czym chwalić. Jeszcze ważniejsze, by umiał opowiadać o tym uczciwie i ciekawie — bez przemilczania złożonych życiorysów. Pamięć o mieście powstaje za każdym razem, kiedy ktoś zadaje pytanie, szuka odpowiedzi i przekazuje ją dalej.
Wpis Chorzów Miasto Kultury
Napisz komentarz
Komentarze