Wielki Tydzień - historia, tradycja, symbolika

Najważniejszym świętem w religii chrześcijańskiej jest oczywiście Wielkanoc, czyli pamiątka męki, śmierci oraz zmartwychwstania Jezusa Chrystusa. W przeciwieństwie do Świąt Bożego Narodzenia data Wielkanocy jest ruchoma, choć wypada przed pierwszą wiosenną pełnią księżyca. Oznacza to, że uroczystości przypadają zawsze pomiędzy 22 marca a 25 kwietnia. Zostało to ustalone w 325 roku na Soborze w Nicei.

Tradycja Wielkiego Tygodnia jako całości jest jednak trochę młodsza, bo pierwsze jej wspominki szacuje się na około IV wiek, a obchodzone były początkowo w Jerozolimie, czyli miejscu, w którym odbywała się większość opisanych zdarzeń męki Chrystusa.

Tydzień ten ma być dla wszystkich chrześcijan czasem refleksji, zadumy oraz przygotowań. Rozpoczyna się Niedzielą Palmową, w czasie której wspominamy triumfalny wjazd Jezusa do Jerozolimy, kończy zaś wraz z końcem Triduum Paschalnego.

Pierwsze dni Wielkiego Tygodnia - poniedziałek, wtorek, jak i środa to dni, w czasie których w sposób szczególny poświęcamy pojednaniu. To również okres wielkiego sprzątania, przyozdabiania domów, czy przygotowania wypieków.

Zbliżając się do czwartku, powoli wchodzimy w obchody Triduum Paschalnego. Te rozpoczynają się wraz z mszą Wieczerzy Pańskiej. W Wielki Czwartek obchodzimy bowiem pamiątkę Ostatniej Wieczerzy. To właśnie wtedy milkną kościelne dzwony, a na znak pamięci pojmania oraz uwięzienia Chrystusa wszystko znika z kościelnego ołtarza. Dzwonki zamienione zostają na kołatki, a w trakcie jedynej mszy tego dnia odbywa się obrzęd obmycia nóg. Po mszy puste staje się również tabernakulum, gdyż Najświętszy Sakrament zostaje przeniesiony do tzw. ciemnicy. 

Po czwartku następuje Wielki Piątek, czyli jedyny dzień w roku liturgicznym, w którym w Kościele katolickim nie sprawuje się mszy świętej. Wszystko to na pamiątkę męczeńskiej śmierci Jezusa Chrystusa na krzyżu. Piątek jest dniem umartwienia, zadumy skupienia, powagi. Warto również zaznaczyć, że tego dnia obowiązuje post ścisły, a w piątek odprawiana jest liturgia Męki Pańskiej.

W kolejny dzień, czyli w Wielką Sobotę następuje czas adoracji przy grobie Pańskim. Ołtarze pozostają puste, a jedyne liturgie sprawowane tego dnia to liturgia godzin, sakramentu pokuty i namaszczenia chorych. W polskiej tradycji ten dzień ma również dodatkowe znaczenie. W sobotę wierni przynoszą do kościoła specjalnie przygotowane koszyki, które daje się do poświecenia. W święconkach znajdują się głównie potrawy oraz składniki, które następnego dnia zagoszczą przy wielkanocnym stole.

Obchody Niedzieli Wielkanocnej rozpoczynają się wraz z liturgią Wigilii Paschalnej. Nocna liturgia to najważniejsza celebracja w całym roku liturgicznym. Wszystkie jej obrzędy muszą odbywać się w nocy. Przewidują one poświęcenie ognia, procesję z paschałem, śpiewy orędzia paschalnego, poświęcenie wody, odnowienie przyrzeczeń chrzcielnych i liturgię eucharystyczną. 

W niedzielny poranek wszyscy zaś, z racji na wieści o zmartwychwstaniu Jezusa, siadamy do śniadania wielkanocnego. Spożywane są przygotowywane specjalnie na tę okazję, a poświęcone w sobotę, pokarmy. Dzieci czekają na prezenty wielkanocne, które przynosi zajączek. Okres Triduum Paschalnego kończy się niedzielnymi nieszporami.