Bartosz Staszewski
Kroszonka, czyli inaczej pisanka, to tradycyjne, zdobione różnymi technikami jajko wielkanocne. Tradycja ta już od wieków jest obecna w naszej kulturze, a najstarszą na Słowiańszczyźnie techniką jej zdobienia jest ta batikowa, czyli polegająca na nanoszeniu na jajko wzoru za pomocą gorącego wosku. Na Śląsku największą popularnością cieszy się zaś technika rytownicza. Polega ona na tym, że zabarwione jajko zdobi się, wydrapując na nim dekoracje. Pisanki okleja się ponadto rdzeniem sitowia, płatkami bzu, słomką bądź trawi kwasem.
Aby kultywować tą tradycję, już od ponad 30 lat na Śląsku organizowany jest konkurs Górnośląskie Kroszonki. Od samego początku jego trwania, przez 35 kolejnych edycji wydarzenia, miejscem szczególnym dla kroszonki było Muzeum Górnośląskie w Bytomiu. To właśnie ta bytomska placówka odpowiedzialna była za przygotowanie konkursu i to także w niej podziwiać można było prace miłośników zdobienia jaj z naszego województwa.
Konkurs, który organizowany jest co roku, cieszy się sporym zainteresowaniem, a udział bierze w nim około 50 artystów. Wydarzenie pomaga połączyć wiele pokoleń, a każda kolejna edycja wprowadza w zdumienie zarówno organizatorów, jak i jury. Jajka wykonane są bowiem niezwykle precyzyjnie i szczegółowo, dodatkowo towarzyszy temu ogromna różnorodność prac. Pojawiają się różne motywy, od tych geometryczno-kwiatowych czy solarnych po bardziej abstrakcyjne. Są pisanki wielobarwne, a zarazem takie pozbawione koloru na rzecz oryginalnej formy.
Kroszonki zawitają do Chorzowa!
Dla mieszkańców Chorzowa ciekawą informacją może być fakt, że podczas uroczystego rozstrzygnięcia konkursu w ubiegłym roku dowiedzieliśmy się, że edycja tego konkursu w 2026 roku odbędzie się w właśnie w naszym mieście. Nowym domem kroszonki zostanie bowiem Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie. W związku z tą symboliczną zmianą w ubiegłym roku Iwona Mohl, czyli dyrektorka Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu, przekazała złote jajo na ręce Pauliny Cius-Górskiej, zarządzającej chorzowskim skansenem.
Kilka dni temu placówka ogłosiła za to oficjalną datę XXXVI konkursu Górnośląskie Kroszonki. Już teraz wiemy, że prace składać będzie można osobiście w skansenie od 2 do 6 marca 2026 roku w godzinach od 8:00 do 15:00 oraz w dniach od 7 do 8 marca 2026 w godzinach od 10:00 do godziny 15:00 lub za pośrednictwem operatora pocztowego.
Zainteresowani twórcy mogą przedstawić własnoręcznie zdobione jajka w liczbie 5 sztuk, natomiast debiutanci w liczbie 3 sztuk. Prace oceniane będą w czterech kategoriach według technik wykonania:
- techniką rytowiczną/drapane,
- techniką batikową/pisane woskiem,
- innymi tradycyjnymi technikami - np. oklejane,
- nowatorskimi techniami zdobienia,
Konkurs jest adresowany do osób pełnoletnich, a ogłoszenie wyników oraz rozdanie nagród nastąpią 29 marca 2026 roku w siedzibie Muzeum. Przy okazji otworzona zostanie wystawa pokonkursowa, na którą trafią wszystkie tegoroczne prace.
Napisz komentarz
Komentarze