Smog, czyli cichy zabójca wokół nas. Sprawdźcie, jak to zjawisko powstaje i do czego może prowadzić

Od kilku dni cała Polska tonie w smogu. Alerty RCB wysyłane są do mieszkańców wielu województw, a wśród obywateli narażonych na to zjawisko znajdują się także mieszkańcy województwa śląskiego. Warto przy tej okazji przypomnieć jak tworzy się smog, jaki wpływ ma na nasze zdrowie oraz jak sami możemy walczyć z zanieczyszczeniem powietrza.

Jak powstaje smog?

Słowo „smog” pochodzi z połączenia angielskich słów smoke (dym) i fog (mgła). Aby powstał wystąpić muszą jednocześnie dwa warunki. Pierwszym z nich jest proces spalania, a co za tym idzie powstawanie dymu. Dym bowiem to nic innego, jak mikroskopijne cząstki, czyli pozostałości po procesie spalania, które są zawieszone w powietrzu. Drugi warunek to brak ruchów powietrza na tyle silnych, aby zawieszone cząstki mogły przemieszczać się dalej. Spalanie paliw przy jednoczesnym braku wiatru z wielkim prawdopodobieństwem poskutkuje pojawieniem się smogu.

W Polsce główną przyczyną smogu jest tzw. niska emisja, czyli emisja produktów spalania paliw stałych, ciekłych i gazowych do atmosfery z emiterów, czyli źródeł emisji o wysokości nie większej niż 40 m. Chociaż do tej grupy możemy zaliczyć także spaliny samochodów, to eksperci są zdania, że głównym powodem smogu w Polsce są raczej zanieczyszczenia powstające w skutek ogrzewania mieszkań i domów. Z danych Ministerstwa Środowiska wynika, że za 90% emisji pyłów PM10 i PM2,5 w skali kraju, odpowiedzialne są złej jakości węgiel lub jego pochodne, a także proceder spalania śmieci.

Śmiertelne zagrożenie!

Jednym ze składników smogu są związki wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, czyli inaczej mówiąc benzopireny. Związki te są niebezpieczne i silnie rakotwórcze, gdyż jak dowodzą badania odpowiadają za występowanie nowotworów płuc u ludzi. Wysokość ich stężenia w Polsce z każdym rokiem ma prowadzić do licznych, przedwczesnych zgonów. Już teraz, według najnowszych analiz nawet około 40 tys. Polaków rocznie umiera przedwcześnie z powodu chorób wywołanych złą jakością powietrza.

Żeby zobrazować o jakich wielkościach stężenia mówimy, Polski Alarm Smogowy wyliczył, ile papierosów dziennie wypalają hipotetycznie mieszkańcy miast, które w sposób szczególny narażone są na powstawanie smogu. Jeszcze kilka lat temu mieszkaniec śląskiego Rybnika wypalał około 16 papierosów!

Co możemy zmienić w celu ograniczenia emisji?

Warto również zauważyć, że nieprawdą jest utarte stwierdzenie, że sami niewiele możemy zrobić aby odwrócić ten negatywny trend. Jest wręcz przeciwnie, gdyż każdy z nas może przyczynić się do zmniejszenia ryzyka występowania smogu, a wpływ na to mają nasze codzienne zwyczaje. Zmianę możemy rozpocząć od korzystania z transportu publicznego. Nowoczesne pojazdy komunikacji miejskiej, takie jak hybrydy lub pojazdy elektryczne, są bowiem mniej szkodliwe dla środowiska. Dbajmy także o drzewa i rośliny zielone w naszej okolicy ponieważ to one stanowią najlepszy filtr powietrza.

Zadbać możemy również o efektywność energetyczną naszych domów, poprzez modernizację instalacji grzewczych, ocieplanie budynków i zmniejszenie zużycia energii. Aby zachęcić do tych zmian w Polsce wprowadzane są regulacje prawne, zachęty finansowe i programy, które mają dodatkowo ułatwić nam odejście od spalania węgla, drewna i pochodnych im paliw.

Materiał dofinansowany ze środków WFOŚiGW w Katowicach. Za treść artykułu odpowiada redakcja