Jeżeli z różnych powodów jest to niemożliwe, opiekun powinien liczyć się z trudnościami wynikającymi z przeciążenia. Trzeba bowiem pamiętać, że opieka nad osobą starszą, niesamodzielną, wymagającą nieustannego wsparcia sprawowana w pojedynkę jest bardzo trudna i wyczerpująca. O zespole wypalenia opiekuna, objawach i sposobach zapobiegania mówi Ewa Martyniuk, psycholog z ośrodka opiekuńczo-leczniczo-rehabilitacyjnego MEDI-system HONORATA w Chorzowie, która pracuje z podopiecznymi domu opieki i ich rodzinami.
ZESPÓŁ WYPALENIA OPIEKUNA
Zespół wypalenia opiekuna dotyczy osób, które sprawują pieczę nad chorą lub starszą osobą, przy niedostatecznym wsparciu płynącym z otoczenia. Objawy, które powinny niepokoić, obejmują:
-
Sferę fizyczną: zmniejszona odporność, bóle głowy, żołądka, podwyższone ciśnienie, zła dieta, używanie większej ilości tytoniu i kofeiny, bezsenność, wyczerpanie, długotrwałe poczucie zmęczenia;
-
Sferę emocjonalną: zmienność nastrojów, ogólne przygnębienie, obniżenie samooceny, brak wiary w zmianę sytuacji, poczucie bezradności;
-
Zachowanie: częste konflikty, obojętność wobec potrzeb podopiecznego, złe zarządzanie czasem, narzekanie, brak kreatywności, utrata umiejętności cieszenia się drobnymi przyjemnościami;
-
Sferę postaw: przeświadczenie o własnej niekompetencji, obwinianie się, duży krytycyzm wobec swoich zachowań, pesymizm, znudzenie.
Jeżeli zaobserwujesz u siebie którekolwiek z powyższych objawów, nie zwlekaj ze skorzystaniem z pomocy. Mogą one świadczyć o tym, że rezerwy jakimi dysponuje Twój organizm wyczerpują się.
ZROZUM SWOJE EMOCJE
W rozmowach z opiekunami często pojawia się spostrzeżenie odczuwania ambiwalentnych emocji – np. złości w stosunku do podopiecznego, którego się kocha. Dzieje się tak dlatego, że chorzy, zwłaszcza z rozpoznaniem zespołu otępiennego, często przejawiają zachowania, które mogą być przykre i irytujące. Zdarza się, że osoba która wymaga opieki, nie była dobrym rodzicem, co dodatkowo obciąża relację opiekuńczą i wyzwala sprzeczne emocje. Kiedy pojawia się trudność z panowaniem nad nimi, należy poszukać pomocy – odpoczynku, chwilowego wyręczenia w opiece czy porady specjalisty, który pomoże uporać się z trudnościami emocjonalnymi.
NIE JESTEŚ SAM
Przeciążenie obowiązkami może dawać poczucie osamotnienia, zwłaszcza gdy nie otrzymuje się pomocy ze strony pozostałych członków rodziny. Warto rozważyć realne możliwości współuczestnictwa innych osób w opiece i podzielić obowiązkami, poszukać miejsc, które zapewnią profesjonalną opiekę w formie pobytu dziennego lub opieki całodobowej choćby przez tydzień czy dwa. Należy spróbować wykorzystać wszystkie możliwości, ponieważ dbając o swoje samopoczucie, pośrednio dba się o samego chorego.
POSZUKAJ WSPARCIA
Opiekunom często towarzyszy poczucie izolacji, osamotnienia, poczucie wyjątkowo trudnego losu. Dlatego warto nawiązać kontakt z innymi opiekunami, zwłaszcza takimi, którzy są w podobnej sytuacji, gdyż wśród nich można znaleźć zrozumienie, wsparcie, a przede wszystkim nabrać dystansu do własnych problemów. Bardzo dobre rezultaty daje uczestnictwo w profesjonalnej grupie wsparcia. Współpraca z ośrodkami opieki umożliwia nawiązanie kontaktów z osobami w podobnym położeniu, a wymiana doświadczeń może pomóc w rozwiązaniu codziennych trudności. To właśnie ten aspekt bezpłatnych warsztatów dla opiekunów organizowanych przez MEDI-system najbardziej doceniają ich uczestnicy – jest on tak samo ważny, jak zdobycie wiedzy nt. praktycznych aspektów opieki nad seniorem. Coraz większą popularnością cieszą się również pobyty krótkoterminowe w specjalistycznych ośrodkach, które dają opiekunowi chwilę wytchnienia od codziennych obowiązków, a seniorom możliwość przebywania z osobami w podobnym wieku czy korzystania z zajęć usprawniających i rehabilitacji.
Należy pamiętać, że czas, to najcenniejsza rzecz, jaką można dać drugiemu człowiekowi. Opiekując się swoim bliskim robimy coś szlachetnego i budzącego podziw. Jednak koszty związane z byciem dyspozycyjnym i niesieniem wsparcia są bardzo duże. Dlatego opiekunowie powinni zabiegać o i przyjmować pomoc od innych.
JAK ZAPOBIEC ZESPOŁOWI WYPALENIA
-
Zapewnij sobie i rozwijaj różne formy wypoczynku, dbaj
o regularny sen i - w miarę możliwości – wychodź z domu.
-
Pielęgnuj kontakty z przyjaciółmi, znajomymi - to oni są źródłem wsparcia i odskocznią od codziennej rutyny.
-
Postaraj się pielęgnować rodzinne rytuały jako matka, żona, mąż, dziadek - Twoja rodzina jest ważna i również Cię potrzebuje.
-
Spróbuj przygotować się na to co może przynieść przyszłość - jakiej pomocy Twój bliski będzie potrzebował i gdzie ją może otrzymać. Poszerzaj wiedzę i spróbuj zrozumieć mechanizmy i specyfikę problemów podopiecznego - to ułatwi poszukiwanie sposobów niesienia ulgi.
-
Nie czuj się winny kiedy opiekę nad chorym powierzasz innym – ośrodki opieki zapewniają turnusy wyręczające dla opiekunów na coraz wyższym poziomie. To Ty decydujesz jak długiego wyręczenia potrzebujesz by nabrać sił i energii do wykonywania trudnej roli opiekuna.
MEDI-system HONORATA specjalizuje się w opiece i rehabilitacji osób starszych, które wymagają wsparcia i opieki ze względu na ograniczoną samodzielnoś
w codziennym funkcjonowaniu. W naszym domu opieki zastosowaliśmy nowoczesne rozwiązania architektoniczne, które ułatwiają poruszanie się osobom starszym i niepełnosprawnym. Pacjenci mają do dyspozycji komfortowe 1 lub 2-osobowe pokoje z łazienką i telewizorem oraz piękny ogród z altankami. Posiadamy bardzo dobrze wyposażony dział rehabilitacji (kinezyterapia i fizykoterapia), dzięki czemu zapewniamy usługi szyte na miarę – dobrane według potrzeb i możliwości. Seniorzy przebywają pod opieką specjalistów z wieloletnim doświadczeniem: lekarzy specjalistów (internista, geriatra, neurolog), pielęgniarek i opiekunek specjalizujących się w opiece długoterminowej, wykwalifikowanych fizjoterapeutów i terapeutów zajęciowych oraz psychologa. Oferujemy: opiekę całodobową, pobyty krótkoterminowe (wakacyjne, wyręczające dla opiekunów), turnusy usprawniające dla seniorów, którzy chcą w krótkim czasie poprawić swoją sprawność, a także opiekę pooperacyjną i pourazową. MEDI-system HONORATA jest częścią międzynarodowej sieci ORPEA – lidera opieki długoterminowej w Europie.
Napisz komentarz
Komentarze